Onderstaand route-overzicht is bedoeld voor de thuisblijvers, volgers en belangstellenden, zodat ze een idee krijgen waar en in welk gebied/omgeving we ons zullen bevinden. We zullen per dag proberen de eventuele wetenswaardigheden en bijzonderheden te vertellen, die we in de voorbereiding hebben gelezen of gehoord. Voor degenen die benieuwd zijn, of we het onderweg allemaal daadwerkelijk zullen tegenkomen, zullen zien of zullen doen hangt vooral af van de omstandigheden. We proberen per dag (dat is de bedoeling) verslag te doen van onze tocht. Ten aanzien van de weersomstandigheden en andere spelingen der natuur kunnen we bij het beschrijven van dit route-overzicht uiteraard niet geven. Maar "la douce France" kennende gaan we uit van dagelijks zonnig weer. (Lees daarvoor de dagverslagen elders op deze weblog).
Bronvermelding: Het onderstaand route-overzicht kwam voor het merendeel tot stand met behulp van de boekwerkjes St. Jacobsfietsroute delen 1, 2 en 3 van de hand van Clemens Sweerman.
Vrijdag 27 juli 2007:
Zogenaamde 0-dag, waar we de allerlaatste dingetjes nog kunnen regelen, laatste inkopen, laatste keer de fiets nakijken en deze bepakken.
Zal wel een gezonde spannende dag worden, die we elk op onze eigen wijze zullen afsluiten met ons eigen gezinnen.
Zaterdag 28 juli 2007: Dag van het vertrek-etappe.
(ongeveer 60 km)
Op tijd opstaan, zodat ik (Maarten) op tijd, dat wil zeggen zo rond 08.00 uur bij mijn kapper als eerste klant kaal geschoren kan worden. Heb ik daar de komende 6 weken daar geen omkijken naar!!
Uiterlijk 10.00 uur moet ik dus uit Veldhoven vertrekken naar Vessem, waar ik tussen 1o.30 uur en 12.00 uur afscheid neem van familie, kennissen, vrienden en collega's.
Na het afscheid fiets ik naar Rijkevorsel (meteen naar het buitenland).
Op de plaatselijke camping heb ik een afspraak met Nic Kester, met wie ik de fietstocht naar Santiago de Compostella zal ondernemen.
We hebben elkaar in februari 2007 tijdens een voorlichtingsavond over de pelgrimage naar Santiago ontmoet. Ik was al langer op zoek naar een fietspartner en bij onze eerste ontmoeting klikte het meteen en spralen vervolgens af te onderzoeken of we samen op weg zouden kunnen gaan. En dat is realiteit geworden.
Zondag 29 juli 2007: Rijkevorsel naar Londerzeel.
(ongeveer 65 km)
Gedurende deze dag wordt het Kempische landschap verruild voor Vlaanderen. Anders gezegd de riviertjes de Nete en de Laak vloeiden ooit vanuit de heldere en schone waterbekkens van de kempen naar Vlaanderen. Heden ten dage zijn deze verontreinigd door de door de huidige en voormalige industrie in het gebied.
Het gebied is historisch gezien zeer interessant. Het was in de Middeleeuwen reeds zeer welvarend en werd met Mechelen het bestuurlijke, politieke, economische en culturele middelpunt van het Bourgondische Rijk, wat zich globaal uitstrekte van Enkhuizen tot Dijon.
Vervlogen glorie zoals oude gebouwen, kerken, stad-/gildehuizen, stadspoorten, markten en Begijnenhoven, welke thans door vele toeristen worden bezocht.
Bijzonderheid is dat we ongeveer op het einde van de etappe het Kanaal van Willebroek zullen oversteken.
Dit is het oudste binnenkanaal van Europa, dat in 1561 voor scheepvaart werd opengesteld.
Het kanaal verbindt de haven Brussel met de rivier De Rupel.
Overnachting op de camping in Londerzeel.
Maandag 30 juli 2007: Londerzeel naar Saméon.
(ongeveer 105 km).
Na twee dagen van relatief weinig kilometers, wordt het de komende dagen menens voor wat betreft de afstanden. Ik zullen de historische Middeleeuwse stad Aalst en de oude textielstad Ninove aandoen. Historie alom. Gebouwen/kerken, welke gebouwd zijn in de 10e, 11e en 12e eeuw. Het grootste gedeelte van etappe zal leiden langs de oevers over het jaagpad langs de rivier de Dender richting de Vlaamse Ardennen.
Passage van Geraardsbergen (bekend om zijn "gevreesde" 110 meter hoge Oudenberg maar berucht als de "Muur van Geraardsbergen" uit de wielerronde van Vlaanderen).
Wat minder bekend zal zijn is het feit dat het Mannekes Pis op de Markt in Geraardsbergen dateert uit het jaar 1459 en daarmee wel ouder is dan tweelingbroertje uit Brussel.
Bijzonderheid is, dat we zowel de "taal- als de geografische grens (Frankrijk)" passeren.
Deze grenzen liggen zowat in Deux-Acren ofwel Tweeakkers.
Vlaanderen wordt verruild voor Wallonië en de tocht gaat verder richting Frankrijk naar Tournai ofwel Doornik en het verderop gelegen plaatsje Saméon, wat aan de rand van het Regionaal natuurpark ligt (Forêt de Marchiennes).
Overnachting op de camping in Saméon.
Dinsdag 31 juli 2007: Saméon naar Honnecourt-sur-Escaut.
(ongeveer 90 km)
Vandaag weer de nodige kilometers voor de boeg door een land- en akkerbouwgebied. Glooiende en slingerse wegen door een versnipperd landschap en dat alles in het stroomgebied (van de rivier, hier meer een klein stroompje, de Schelde.
In vroeger tijden was deze regio een steenkolengebied.
Historisch gezien wordt het gebied rond het jaar 640 van onze jaartelling reeds belangrijk.
Het huidige plaatsje les Rues-des-Vignes (vroeger heette het Vichy) werd door koning Dagobert (niet die van Disney) aan de Abdij van St. Pierre-et-Paul in Cambrai geschonken.
Geschiedkundig gezien manifesteerden de Merovingers en Carolingers zich tussen 600 en 900 in het gebied. De bekende Karel Martel voerde in het gebied diverse veldslagen en andersoortige gevechten.
Van deze historie is in elk stadje/dorp wel iets terug te vinden. Oude glorie dus voor degene die het interesseert. In het dagelijks verslag zullen we melden of het gebeied een tussentijdse vakantie waard is.
Honnecourt-sur- Escaut is de geboorteplaats van één van de grootste Middeleeuwse Franse
architekten Villard de Honnecourt ook wel de "Franse Leonardo da Vinchi"genoemd.
Overnachting op de camping in Honnecourt-sur-Escaut.
Woensdag 01 augustus 2007: Honnecourt-sur-Escaut naar St. Léger-aux-Bois. (ongeveer 90 km)
Vandaag weer een evenlange etappe als gisteren, maar we zullen langere heuvels moeten gaan beklimmen. Maar oké al doende leert men het vak!!
We kruisen vandaag het Canal de St. Quentin. Dit kanaal werd rond 1738 aangelegd om de aansluiting van de bovenloop van de Schelde met de Somme en het Sambre-Oisekanaal te realiseren. Daarvoor werden in opdracht van Napoleon I diverse (kanaal)tunnels gegraven met als doel de verbinding tussen Vlaanderen en Parijs te verbeteren voor wat betreft de steenkooltoevoer vanuit het noorden naar Parijs.
Tevens komen we vandaag langs de Bron van de Schelde in de buurt van het plaatsje Gouy. Het schijnt zo te zijn dat deze bron welhaast een bedevaartplaats is voor veel Belgen gelet op het belang dat de rivier heeft voor België.
Bron van de Schelde te Gouy
In het gebied, nabij Estrées, zijn ook nog overblijfselen te vinden van Romeinse heirbanen
Passage van de stad St. Quentin, die ontstaan is in 2e eeuw op een kruising van Romeinse heirbanen. De stad herbergt vele historische bezienswaardigheden. Maar ook velen zijn in de 1ste Wereldoorlog verloren gegaan. Voordeel daarvan is het ontstaan van parken en parkeerplaatsen!!!
Na St. Quentin gaat de etappe langs de oevers van de rivier de Somme door een uitgestrekt akkerland via St. Simon richting de stad Noyon gesticht in 531 en werd de hoofdstad van het Frankische Rijk. De stad lag in de eerste eeuw aan de Romeinse verbindingsroute tussen Milaan en Boulogne, toen ter tijd een belangrijke havenstad.
In de kathedraal werd Karel de grote in 768 tot koning van het westelijke Rijksdeel gekroond. Kortom de stad Noyon heeft flinke geschiedkundige historie.
Na Noyon gaat het verder in zuidelijke richting het Fôret de Laigue ten Noord-Oosten van de stad Compiègne.
Overnachting op de camping in St. Léger-aux-Bois.
Donderdag 02 augustus 2007: St.Léger-aux-Bois naar Hénonville.
(ongeveer 90 km)
Wederom een etappe van bijna 100 kilometer, die door de historische stad Compiègne gaat.
Compiègne is net zoals Noyon gisteren een stad met tal van bijzonderheden en bezienswaardigheden. Tevens de stad waarin de vrede na de 1ste Wereldoorlog werd getekend in een 'spoorwagon', maar in 1940 werd er tevens de capitulatie van Frankrijk getekend.
De Spoorwagon.
De bekende Jeanne d'Arc is in 1430 de stad te hulp gekomen, maar werd gevangen genomen en vervolgens verkocht aan de Engelsen. Later eindigde ze op de brandstapel. Vervolgens gaat de etappe door een afwisselend en heuvelachtig gebied richting het zuiden. Elk dorpje en stad op de route naar Chartres heeft zo zijn bijzonder- en/of eigenaardigheden. Halverwege deze route stop ik in Hénonville. Overnachting op de plaatselijke camping.
Vrijdag 03 augustus 2007: Hénonville naar Chartres.
(ongeveer 125 km)
Vandaag de laatste etappe van de eerste week, maar ook de langste etappe van de hele tocht. In ieder geval een goed vooruitzicht morgen hebben we een rustdag gepland.
Vandaag beginnen we de tocht door het Parc Naturel Régional de Vexin. (Vexin verwijst naar de
Gallische bevolkingsgroep, die in het verleden in de regio woonde).
Na diverse stadjes en dorpjes steken we, na een flinke afdaling, in Gargenville de Seine over.
In het stadje Maintenon is het wederom geschiedenis snuiven. Het sloot Zonnekoning Lodewijk XIV een geheim huwelijk met Madam de Maintenon. Het was het begin van een aantal Godsdienstoorlogen. Verder langs de oevers van het riviertje de Eure, langs hunnebedden, kerken met sarcofagen en crypten richting Chartres. Traject 4 van de Pelgrimage is hiermee voltooid. Tijd voor een dag ontspanning of anderszins indien daar aanleiding toe is. Volgens het route-schema is de camping gelegen in de stad, maar de route op zich is niet beschreven. We zullen dus ons beste Frans (handen, voeten en charme, maar vooral de juiste mensen uitkiezen) om de weg te vragen.
Overnachting op de plaatselijke camping.
Kathedraal van Chartres.
Zaterdag 04 augustus 2007:
Rustdag.
Arc de Triomphe te Parijs
Na meer dan 600 kilometer in de afgelopen hebben we in de voorbereiding een ru
stdag gepland om een aantal redenen.
Ten eerste om ons lichaam rust te gunnen, want we weten niet hoe onze lichamen op de inspanningen van de afgelopen week zullen reageren.
Ten tweede om onderhoud te plegen aan de fietsen, indien dat nodig mocht zijn. Ten derde en eigenlijk de belangrijkste reden is dat we een bezoek willen brengen aan de Franse hoofdstad Parijs. De camping ligt in de stad, dus per trein naar Parijs is de meest voor de hand liggende optie.
In deze metropool wat cultuur, historie snuiven en een terrasje pikken. De vorige keren, dat ik (Maarten) in Parijs was heb ik om diverse redenen een bezoek aan de Sacre Coeur gemist. Dus dat is het belangrijkste doel vandaag. En wellicht een stempeltje scoren bij Monsieur le Curé!! Overnachting op de plaatselijke camping.
Zondag 05 augustus 2007: Chartres - Fréteval.
(ongeveer 86 km)
Na de eerste week en een rustdag komen er 13 etappes met gemiddelde dagafstanden van ongeveer 65 kilometer.
We verlaten Chartres wat in een dal ligt via een klim en vervolgens gaat de route langs glooiende landbouwgebieden en door vestigingstadjes.
Bij de vestingstad Bonneval, met zeer veel Middeleeuwse gebouwen, komen we in het dal van de rivier Loir. In dit redelijke vlakke dal vervolgen we onze tocht richting Châteaudun. Ook weer zo'n vestingstad gelegen op een strategisch punt. Via het stadje Cloyes-sur-le-Loir, sinds eeuwen een belangrijke pelgrimspleisterplaats op de route naar Santiago de Compostela gaat het richting Fréteval aan de oever van de Loir. Fréteval heeft een ijzererts-smeltoven die dateert
uit 1530. Echter in 12e eeuw werd reeds door de plaatselijke monniken ijzer vervaardigd.
Overnachting op de plaatselijke camping.
Maandag 06 augustus 2007: Fréteval - Tours.
(ongeveer 84 km)
Vandaag volgen we de rivier de Loir tot voorbij Vendôme. Typisch weer een stad met een door de eeuwen heen ontwikkeld roemrijk verleden van kerken, klooster, stadspoorten, vestingswerken en musea.
Hier worden de oevers van de Loir verruild voor de openheid van landbouwgebieden
en gaat het richting Château-Renault. Deze stad is ontstaan bij de samenvloeiing van de riviertjes de Brenne en Gault. Door de eeuwen heen heeft het zijn naam opgebouwd als middelpunt van de leerindustrie. Na Château-Renault gaat het langs de oevers van de Brenne
richting Tours. Een stad van meer dan een kwart-miljoen inwoners aan de rivier de Loire.
In Tours is het graf van Sint Maarten ( ja, die van het delen van zijn mantel) te vinden.
Sint Maarten
Hier in Tours eindigt het eerste deel van de St. Jacobsroute en begint de westelijke pelgrimsroute naar de Pyreneeën. Overnachting op de plaatselijke stadscamping.
Dinsdag 07 augustus 2007: Tours - Dangé St. Romain.
(ongeveer 65 km)
We verlaten vandaag de mooie historische pittoreske (pelgrims)stad Tours en via kleine en glooiende wegen zullen we richting Poitiers gaan. Ook dit gebied ademt nog steeds de sfeer van de Middeleeuwen uit. Dat is duidelijk te zien aan gebouwen in de diverse dorpen die we zullen passeren.
Het stadje Dangé St. Romain heeft twee dorpskernen waaarvan er één in vroeger tijden een doorgangsoord voor pelgrims was. Heden ten dage is daar niets mee van over gebleven.
Overnachting op de plaatselijke dorpscamping.
Woensdag 08 augustus 2007: Dangé St. Romain - Château Garnier.
(ongeveer 75 km).
Na het dagelijkse ritueel van tent opbreken en inpakken, fietsen we vandaag richting Poitiers (jazeker van de "Slag van Poitiers" in 732, waarbij Karel Martel de Moren versloeg en Frankrijk behoedde voor onderdrukking).
Langzaam verlaten we Noord-West Frankrijk voor Zuid- Frankrijk; qua bouwstijlen verruilen we de Gothische voor de Romaanse.
Bijzonderheid is, dat we de drukte van en de route door de stad Poitiers willen vermijden en daarom een alternatief trajekt ten oosten van de stad zullen volgen. Hier komen we meer van hetzelfde tegen als de achterliggende etappes. Veel historie, geschiedenis etc. in een glooiend terrein van akkers met zonnebloemen afgewisseld met bosjes en wijnbouw.
Overnachting op een plaatselijke camping.
Donderdag 09 augustus 2007: Château Garnier - St. Angeau.
(ongeveer 55km)
Vandaag een relatief korte etappe, voor de wielen, met als enige stad van naam Charroux dat is gelegen in een glooiend landschap van bossen, velden en wijnbouw met eenvoudige en schilderachtige dorpjes.
Uit de gelezen reisverslagen heeft dit gebied, net zoals de vorige dag, weinig voorzieningen om echt inkopen te doen, hier geldt dus het gezegde "een gewaarschuwd mens, in dit geval een gewaarschuwde en alleengaande fietser telt voor twee". De praktijk zal het leren!!
Overnachting op de camping in St. Angeau.
Vrijdag 10 augustus 2007: St. Angeau - Montignac le Coq.
(ongeveer 70 km)
Deze dag weer de boogde gemiddelde afstand voor de boeg. De drukke stad Angoulême zullen we vermijden. Net zoals we deden in de omgeving van Poitiers zullen we een alternatieve route ten oosten van Angoulême volgen.
Ook vandaag zal het landschap en de dorpen en steden niet veel verschillen van de voorgaande dagen. Historie en cultuur is volop aanwezig. Het is vooral belangrijk alles goed in je op te nemen, zodat de bijzonderheden in het dagverslag vermeldt kunnen worden. De etappe wordt volgens het route-schema afgesloten met eerst een afdaling en vervolgens een klimmetje.
Overnachting op een plaatselijke camping in de omgeving.
Zaterdag 11 augustus 2007: Montignac le Coq - Saint-Émilion.
(ongeveer 70 km)
70 kilometer weer vandaag over een relatief vlak terrein volgens het schema. Maar ja in werkelijkheid is alles toch altijd anders. We "doorleven" het maar, zoals een pelgrim betaamt.
De route doorkruist een uitgestrekt bossengebied met weinig voorzieningen voor passanten.
Voordeel is wellicht dat bossen schaduw geven en bij heet weer is dat zeer zeker aangenaam.
In het glooiende landschap, met veel oude kastelen, wijnchateaux, komen we steeds vaker op de zuidhellingen van de heuvels de druivenvelden tegen als voorbode van de beroemde wijnstreek de "Bordeaux". Het laatste deel van de etappe wordt wat heftiger voor wat betreft de heuvels met de aankomst in St.Emilion.
Dit wijnstadje ligt tussen de wijngebieden "Bordeaux" en "Côte de Castillion". Het herbergt de overblijfselen van 3 historische kloosters van de Cordeliers, Dominicains en Jacobins. Tevens is er de Église Monolithe de Madeleine. Deze kerk ligt aan een plein en is uitgehouwen in de rotswand, gedurende 9e en 12e eeuw en ook de grootste in zijn soort van Europa.
Op het kerkhof liggen zeer veel pelgrims begraven. Veel graven met Jacobsschelpen getuigen daarvan.
Verder is St. Emilion geheel ingericht op de wijntoerist met zeer veel wijnproeverijen. Als er voldoende tijd is, zullen we enkele van die lokalen bezoeken en wellicht een paar flesjes laten versturen naar Nederland.
St. Emilion.
Overnachting op de camping in St. Emilion.
Zondag 12 augustus 2007: Saint-Émilion - Hostens.
(ongeveer 75 km)
Als we niet teveel "vermoeid" zijn van het "proeven" van gisterenavond gaan we vandaag weer op pad. We passeren het gebied Entre-Deux-Mers (zeer bekend om zijn witte wijn), gelegen tussen de rivieren de Dordogne en de Gironde. Nadat het historische stadje Cadillac is gepasseerd, gaat het door een licht heuvelachtig gebied met druiventeelt waarna vervolgens de dennenbossen van Les Landes beginnen. Grote gedeelten bos zijn aangewezen als natuurgebied.
Het was vroeger een onhergbergzaam gebied. Voorts is het gebied bekend om zijn rijk insect- en dierenleven. In de tijd van Napoleon werd een begin gemaakt met grootschalige aanplant van dennenbossen. De diverse stadia van de bosbouw zal duidelijk zichtbaar zijn. Vanwege de uitgestrektheid zijn er weinig voorzieningen langs de route. De etappe-plaats Hostens is sinds de komst van het departementaal recreatie-gebied in de zomer-/vakantietijd redelijk toeristisch.
Overnachting op de lokale camping.
Maandag 13 augustus 2007: Hostens - Labouheyre.
(ongeveer 50 km)
Vandaag een enigszins makkelijke dag van maar ongeveer 50 kilometer door het redelijk vlakke landschap van Les Landes met zijn vele kleine authentieke dorpjes met elk zo zijn eigen bezienswaardigheden.
Wat me (Maarten) is opgevallen dat er veel religieuze gebouwen (o.a. kerken) vernoemd zijn naaar St. Martin (bijzonder!!!!!).
Steeds vaker zien we de kenmerken, de Jacobsschelpen, van St. Jacobus of zoals ze het in deze streken plegen te zeggen Saint Jacques.
Halverwege de etappe in het dorpje Moustey runt het Nederlandse echtpaar Nooy het restaurant "Le Haut Landais". Dit echtpaar houdt een zogenaamd pelgrimsschrift bij.
Als we tijd en ruimte hebben zullen we daar eens aanleggen voor een praatje en het laten optekenen (voor het nageslacht) van onze pelgrimsgegevens.
Wellicht bestellen we een "plat du jour" (dan is koken vanavond overbodig).
Overnachting op de lokale camping van Labouheyere.
Dinsdag 14 augustus 2007: Labouheyre - Gourbera.
(ongeveer 50 km).
Labouheyere is typische stad/plaats met een centrumfunctie, gelegen aan de Romeinse heirbaan naar Dax en een gewilde rustplaats voor de Santiagogangers. Hout neemt in deze plaats wel een zeer prominente plaats in. Is ook niet gek gelet op de uitgebreide bosbouw en houtindustrie in de omgeving.
Over een rechte weg door de uitgebreide bossen die alsmaar smaller en vervolgens ook bochtiger wordt, komen we in het plaatsje Lesperon, dat uit 3 gedeelten bestaat. Het heeft in Les Landes de volgende (officiële) namen, en wel:
* Tireveste hetgeen betekent: "trek de jas uit",
* Tiregilet hetgeen betekent: "trek het hemd uit", en
* Tireculetotte hetgeen betekent: "trek de broek uit".
De namen refereren aan vroeger tijd, toen hier in dit gebied volgens de overlevering, de pelgrims van hun "overbodige ballast" werden afgeholpen.
Wellicht een idee voor ons om de bagage eens op overtolligheden te inspecteren en die dan misschien per post(pakket) naar huis te sturen. De Pyreneeën liggen op de loer!!!
Spaanse/Baskische invloeden zijn inmiddels waarneembaar, getuige de Pelotebaan (typisch Baskisch spel, lijkt op het Friese kaatsen) in het stadje Lesperon.
Lesperon
Moet wel zorgen dat we voldoende inkopen doen, want morgen is het een kerkelijke feestdag in Frankrijk, nl. Maria-Hemelvaart.
Overnachting op een natuurcamping in het pelgrimsplaatsje Gourbera.
Woensdag 15 augustus 2007: Gourbera - Laàs.
(ongeveer 70 km)
Vandaag is het Maria-Hemelvaart. Dat betekent dat het een algemene nationale/kerkelijke feestdag (zondag) is. We houden er dus rekening mee dat het drukker zal zijn op de wegen.
Gourbera ligt ten noorden van de enigszins mondaine badplaats (zwavelbronnen) Dax, gelegen aan de rivier L'Adour en ik rijd het Franse Baskenland in. Als we de rivier L'Adour achter ons hebben gelaten gaat het bergop, de wat serieuzere heuvels in waar de dennenbossen plaats maken voor weiden en loofbossen. Het lijkt zwaar maar boven de 100 meter komen we niet uit.
Na het stadje Peyrehorade rijden we door de streek van de Béarn in het brede dal van de rivier Gave d'Oloron, met veel historische stadjes. Aan de horizon doemen de dreigende contouren van de Pyreneeën op. Bij helder weer moet dat al een prachtig décor zijn. Buiten enkele pittige klimmetjes is het een vrij vlakke etappe. Ook het dorpje Laàs is van oudsher een etappeplaats voor pelgrims is.
Overnachting op de lokale camping.
Donderdag 16 augustus 2007: Laàs - Belair.
(ongeveer 50 km)
Vandaag volgen we tot Oloron-Ste.Marie de Jacobusroute. Van daar uit rijden we richting Belair om vervolgens morgen naar Lourdes te fietsen.
Als de omstandigheden het toelaten bekijken we terplaatse of we in één ruk doorfietsen naar Lourdes of dat we in Belair een overnachtingsplaats kiezen.
Hoge Pyreneeën-toppen zijn er voldoende in de omgeving, wat uiteraard erg imposant is.
In deze omgeving kunnen we eventueel voor een route binnendoor (korter in afstand) naar Lourdes kiezen, maar voor wat betreft de hoogteverschillen weten we het nog niet. Onderzoek ter plaatse en de fysieke gesteldheid zal mede onze keuze beïnvloeden.
Overnachting op de plaatselijke camping.
Vrijdag 17 augustus 2007: Belair - Lourdes.
(ongeveer 50 km)
Afhankelijk van de gisteren ontstane situatie zullen we vandaag of
A) aan het fietsen zijn naar Lourdes; of
B) reeds aan het genieten van een extra rustdag in Lourdes.
Overnachting op een camping of pension.
Zaterdag 18 augustus 2007: Lourdes.
Rustdag in Lourdes.
Kathedraal van Lourdes
Deze dagen zullen we voornamelijk toeristisch doorbrengen. Tijd voor lichamelijke verzorging en rust uiteraard. Wat tijd inruimen voor materiaalonderhoud.
Inkopen van onbedervelijke proviand voor onderweg.
Overnachting op een camping of pension.
Zondag 19 augustus 2007: Lourdes.
Rustdag in Lourdes.
Omdat het zondag is willen we de Heilige Mis bijwonen, waarna we gaan genieten van al hetgeen
Lourdes als bedevaartsoord zo bijzonder maakt.
Voorts de nodige krachten opdoen om de laatste bijna 1100 kilometer in de komende 2,5 week af te leggen.
Overnachting op een camping of pension.
Maandag 20 augustus 2007: Lourdes - Oloron Ste. Marie.
(ongeveer 60 km)
Na een paar dagen van lichamelijke en geestelijke verzorging gaan we vandaag vol goede moed op weg naar de perlgrimsroute.
Voldoende krachten opgedaan om "het dak van de Compostelatocht" het hoofd te bieden.
We hopen voor komende dagen op middelmatige weersomstandigheden niet te heet, heldere hemel, zodat we zonder kleerscheuren over die "puisten" heen komen.
De etappe van vandaag zal geen verrassingen brengen, omdat het in principe dezelfde etappe is van afgelopen donder- en vrijdag, maar dan in de omgekeerde richting.
Overnachting op de lokale camping in Oloron Ste. Marie.
Dinsdag 21 augustus 2007: Oloron Ste. Marie - Canfranc Estación.
(ongeveer 65 km)
Zoals in Oloron Ste. Marie de rivieren Gave d'Osseau en Gave d'Aspe samenvloeien is dit ook het knooppunt van de Katharenroute en de route Langs Oude Wegen. Vele pelgrims te voet, op de fiets, per paard of op een ezel hebben door de eeuwen heen deze stad als startpunt gebruikt om de Pyreneeën over te steken via de Col du Somport. Deze route wordt ook wel de Aragonroute genoemd naar de Spaanse rivier die er ontspringt. Tijdens de voorbereidingen heb ik (Maarten) me een voorstelling gemaakt hoe het in werkelijkheid zal zijn. Dus vandaag wordt het een hoogtepunt in letterlijke en figuurlijke zin, maar ook fysiek en mentaal en het is niet te hopen dat we een inzinking of materiaalpech zullen krijgen.
Het wordt dus gewoon een heel zware dag worden, maar ook een dag waar we tegenop kijken en maar gelijkertijd naar toe hebben geleefd.
Tevens zullen we tijdens deze etappe Frankrijk voor Spanje verruilen.
Overnachting, de eerste op Spaanse bodem op de plaatselijke camping.
Woensdag 22 augustus 2007: Canfranc Estación - Sta. Cilia de Jaca.
(ongeveer 65 km).
Ook deze dag een bergachtige etappe waar we van ongeveer 1200 meter zullen afdalen naar 600 meter. Echter onderweg zullen we volgens het routeboek nog de bergen Puerto de Oroel en de San Juan van resp. 1080 meter en 1230 het hoofd moeten bieden.
Na gisteren wordt het vandaag dus ook een zware dag.
Overnachting op de plaatselijke camping.
Donderdag 23 augustus 2007: Sta. Cilia de Jaca - Sangüesa.
(ongeveer 60 km).
Vandaag gaat de afdaling verder door het dal van de Rio Aragon, een canyonachtig gebeid, waarin de verweerde grondlagen hier en daar waarneembaar zijn. De route is doorspekt met historisch Romaanse architektuur (oa. kerken, kloosters). Dit is volgens het route-boek het meest oorspronkelijke gedeelte van de Aragon-route. Het stadje Sangüesa wordt als zeer authentiek aangemerkt.
Overnachting op de plaatselijke camping.
Vrijdag 24 augustus 2007: Sangüesa - Puente la Reina.
(ongeveer 65 km).
Het stadje Sangüesa is rond 1570 korte tijd de hoofdstad van Navarra geweest. Gebouwen uit die periode, al dan niet verbouwd, getuigen vandaag de dag daar nog van met als hoogtepunt de kerk Santa Maria la Reál met een 12e eeuws portaal met indrukwekkend Romaans beeldhouwwerk.
Volgens het route-boek hebben we vandaag de keuze om via de drukkere hoofdweg richting Pamplona te rijden. Echter onze voorkeur gaat uit naar de originele, rustiger en verkeersveilger route langs oude dorpjes, (oa. het geboorte-dorp van de vijfvoudig Tourwinnaar Miguel Induráin), door het wijde dal van de Rio Irati. Het is een glooiend parkoer met een lichte klim over een uitloper van de Sierra de Alaiz genaamd Monte Higa. De route volgt met enige regelmaat de hoofdweg, maar na het vroegere pelgrimsdorp Tiebas laten we de drukte achter ons en dalen we gestaag af richting Puente La Reina. In deze vruchtbare streek groeien de druiven voor de alom bekende, krachtige Navarra-wijnen. De eerste olijfbomen zullen we vandaag ook tegenkomen.
Voorts komen we onderweg nog een achthoekige Romaanse kapel tegen, welke is gebouwd in de 12e eeuw. Volgens de route-beschrijving moet je hier echt de tijd nemen om de sfeer die het archtektonische hoogstandje uitstraalt te proeven, te doorleven zoals men dat pleegt te noemen. In het dorpje Obanos kwamen vroeger twee pelgrimsroutes samen: die van over de Somport, welke ik volgde en die vanaf Roncevalles.
Tevens begint hier de meest belangrijke pelgrimsweg naar Santiago: "de Camino Francés" .
Overnachting in een van de plaatselijke refugio's, danwel de plaatselijke camping.
Zaterdag 25 augustus 2007: Puenta la Reina - Logroño.
(ongeveer 65 km)
Na Puenta la Reina verlaten we het dal van de Rio Arga via een heuvelachtig landschap van wijngaarden, graanvelden en weilanden. Langs dorpen en stadjes allen gelittekend met pelgrimsinvloeden uit vervlogen tijden. Het stadje Estella (in de Middeleeuwen door minstrelen bezongen als "Estella la Bella" uiting gevend aan de gastvrijheid die de stad bood aan de pelgrims), of Lizarra zoals het genoemd wordt in de Baskische taal, geniet heden ten dage bekendheid vanwege de Carlisten (prins Carl Hugo de ex-partner van de Nederlandse Prinses Irene), die op de berg Montjurra jaarlijks de politiek geladen (Spaanse troonopvolging)bijeenkomsten organiseren. Via diverse pittorekse dorpjes verlaten we Navarra en fietsen we de groene vallei van de Rio Ebro in, waar oud-Castillië begint. Met in het bijzonder de streek Rioja, bekend om zijn beroemde wijnen met dezelfde naam.
Overnachting op de plaatselijke camping of in een refugio.
Zondag 26 augustus 2007:
Rustdag in Logroño
Logroño
Logroño is de hoofdstad van Rioja met meer dan 120.000 inwoners. In het routeboek las ik (Maarten) dat de deur van de pelgrimsherberg wordt bewaakt. De oorzaak wordt benoemd als "enkele grotestads problemen". We laten ons mee gewoon verrassen en we gebruiken gewoon ons BV(=boerenverstand). De stad biedt voldoende bezienswaardigheden om deze "zondagse rustdag" door te komen, o.a. de kathedraal Santa Maria de la Redonda. Op de torens van deze kerk bevinden zich diverse ooievaarsnesten. Tevens zijn er nog restanten te vinden van de oude stadsmuur met daarin de "Puerto del Camino" (stadspoort). Door deze poort verlieten in vroeger tijden de pelgrims de stad.
Zo'n 17 kilometer ten zuiden (buiten de route dus) van Logroño ligt Clavijo met zijn kasteel voorzien van indrukwekkende 872 meter lange muren. De legende vertelt dat, St. Jacob zich aan de zijde van de Christenen mengde, op zijn vurige schimmel voorzien van een groot zwaard, in de strijd tegen de Moren. Hen daarmee moed gaf en hen leidde naar de overwinning.
Sindsdien is Santiago de beschermheilige van Spanje. Hij wordt vaak afgebeeld als Matamoros, "De Morendoder op het steigerende paard".
We denken, dat we in Logroño wel een goed Spaans eenvoudig restaurantje zullen vinden, waar we een goed maaltje kunnen scoren.
Overnachting op een plaatselijke camping of in een refugio.
Maandag 27 augustus 2007: Logroño - Sto. Domingo de la Calzada.
(ongeveer 57 km)
Vandaag hebben we een relatief korte route voor de wielen maar het routeboek, dat ons leidt, geeft allerlei mogelijkheden om bezienswaardigheden te bekijken, zoals zeer oude nog in tact zijnde kloosters, abdijen en kerken, waarvan sommige enige kilometers van de feitelijke route afliggen.
Afhankelijke van de fysieke en andersoortige omstandigheden beoordelen we wat deze dag allemaal gaan bekijken. Het fijne daarvan kan men lezen in het dagverslag.
In Sto. Domingo de la Calzade bevindt zich een kathedraal, uit de jaren 1160 e.v., gebouwd op de graftombe van de monnik en bouwheer waaraan het stadje zijn naam ontleend. In de toren uit de 18e eeuw houden een levende kip en haan de meest legendarische en bekende verhalen van de Camino in stand.
Overnachting in een refugio.
Dinsdag 28 augustus 2007: Sto. Domingo de la Calzada - San Juan de Ortega.
(ongeveer 58 km)
Zoals gisteren weer kilometers door een gebied van onafzienbaar graanakkers zonder enige beschutting tegen de zon. Op dit trajekt, waar we Navarra achter ons laten en de provincie Burgos in fietsen, hebben fietsers vaak tegenstand van hun natuurlijke vijand bij uitstek, de "tegenwind". We laten ons dus maar verrassen.
Het parcours krijgt vanaf het stadje Belordo zowel een stijgend als een dalend karakter. Het hoogteverschil dat we moeten gaan overbruggen is echter niet zo groot maar de hoeveelheid klimmetjes en de percentages daarvan zijn pittig. De herberg waar we zullen overnachten dateert uit het jaar 1150 en ligt op een hoogte van ongeveer 1000 meter. Volgens het routeboek erg eenvoudig. Deze lokatie trekt vele (inter)nationale trekkers, die terugkomen of een opstap maken naar het ongerepte verlaten gebied in de omgeving. Dat alles tesamen rond de plaatselijke drinkwaterfontein met picknicktafels en een openluchtbar schept dat een bijzondere sfeer.
Overnachting in de refugio van het klooster danwel in de open lucht.
Woensdag 29 augustus 2007: San Juan de Ortega - Castrojeriz.
(ongeveer 80 km)
Vandaag dalen we van ongeveer 1000 meter hoogte naar ongeveer 750 meter via de universiteitstad Burgos, dat zo'n 180.000 inwoners telt. Deze stad was in vroeger tijden de hoofdstad van het koninkrijk Castillië en bood in die tijd in 32 herbergen de passerende pelgrims onderdak.
Ook herbergt de stad het koninklijk mausoleum van Juan II en Isabella van Portugal.
Tijdens de Spaanse burgeroorlog koos de voormalige dictator Franco met zijn volgelingen de stad als hoofdstad. Door de rijke geschiedenis telt de stad zeer veel bezienswaardigheden.
Het is een zeer drukke stad, gelegen aan de Rio Arlanzón, met een sterke streekfunctie.
Via het stadsdeel San Pedro verlaten we de drukte van de stad via de brug Puente Malatos.
Gestaag klimt de route naar de glooiende hoogte van de Meseta, de Spaanse monotone en uitgestrekte hoogvlakte. Hoogte, hitte, uitgestrektheid en wind in combinatie met het eentonige
gebied resulteren in zware trajekten voor zowel de voetganger als de fietsers. Extra watervoorraad is een must. Het gebied wordt Tiera Campos genoemd. Fietsend langs en door eenzame en stoffige dorpjes bereiken we Castrojeriz.
Castrojeriz
Overnachting in één van de refugio's danwel op de plaatselijke camping.
Donderdag 30 augustus 2007: Castrojeriz - Calzadilla de la Cueza.
(ongeveer 65 km).
Vandaag weer een zelfde etappe over de Tiera Campos. Eentonige, vrijwel schaduwloze en dor landschap. Rode stoffige aarde onder een helderblauwe hemel met hier en daar aan de horizon bijna onbewoonde dorpjes. Kortom een goed voorbeeld hoe ontbossing kan leiden tot verschraling, verdorring van de natuur. Eens was dit gedeelte van Spanje zeer dicht bebosd.
In eenzaamheid zullen we naar alle waarschijnlijkheid deze dag doorbrengen op de fiets onder de hete koperen zon (waarschijnlijk zullenl we de zon de koperen ploert gaan noemen). Het klinkt idyllisch, maar of dat zo is na meer dan 2000 kilometer fietsen lijkt ons onwaarschijnlijk.
In het dagverslag zullen we het vertellen hoe het was.
Overnachting in een refugio.
Vrijdag 31 augustus 2007: Calzadilla de la Cueza - Mansilla de las Mulas.
(ongeveer 58 km).
Mansilla de las Mulas
Vandaag gaat het verder naar Sahgúan over het indrukwekkende fascinerende Spaanse hoogland, uitgestrekt en verlaten, hier en daar de kleine dorpjes met hun typische bouwstijl en nagenoeg ontvolkt. Alleen de passanten brengen eigenlijk levendigheid. Het is een relatief korte etappe, die ons dichter bij de volgende grote stad Leon brengt. We fietsen op een gemiddelde hoogte van rond de 800 meter.
Overnachting naar keuze op de camping of in een refugio.
Zaterdag 01 september 2007: Mansilla de las Mulas - Hospital de Órbigo.
(ongeveer 70 km).
Na Mansilla de las Mulas geeft het routeboek aan dat het voor de fietsende pelgrim beter is van de pelgrimsroute af te wijken om zodoende de zeer drukke verkeersweg N601 te ontwijken. Deze zuidelijke altenatieve route gaat langs vriendelijke dorpjes door de streek El Páramo richting Hospital de Órbigo, bekend om zijn unieke lange stenen brug met zijn 18 onregelmatig gevormde bogen.
Overnachting weer naar keuze op de camping of in een refugio.
Zondag 02 september 2007.
Rustdag in Hospital de Órbigo.
Laatste rustdag en nog 5 dagtochten te gaan. De stad Léon (150.000 inwoners) is per openbaar vervoer goed te bereiken. Dus hebben we vandaag een bezoek aan deze bezienswaardige stad gepland.
Het bezoek is uiteraard wel afhankelijk van de op dat moment geldende omstandigheden. Ook de laatste week moeten we goed voorbereid van start gaan.
Overnachting naar gelang de keuze van gisteren refugio of camping.
Maandag 03 september 2007: Hospital de Órbigo - El Acebo.
(ongeveer 60 km)
Begin van de laatste week. Ook vandaag, zoals dat de afgelopen weken een dagelijks ritueel is geworden, moet er een bakkerij/supermarkt of iets dergelijks gescoord worden, om genoeg eten voor de komende dag bij ons te hebben. Zal wel weer lukken want het routeboek geeft aan dat we wel een winkel(tje) zullen tegenkomen in de stad.
Als we Órbigo hebben verlaten fietsen we richting Astorga. Het stadje bestond al voor onze jaartelling en heette toen Asturica, echter tijdens de Romeinse overheersing heette het Augustus.
Sinds de Middeleeuwen komen hier twee pelgrimsroutes samen te weten "onze" Camino de Frances en de Zilverroute komende vanuit het zuiden. Het voormalige bisschopspaleis, hetwelk thans dienst doet als (pelgrims)museum met de naam Tres Caminos, wat overigens een schepping van de bekende Spaanse architekt Gaudi is zeer zeker een bezoek waard.
Na Astorga gaat het via een zeer mooi, maar ruig en bergachtig trajekt verder. Het is vandaag echt klimmen met passages over bergen met hoogte variërend van 1000 te 1500 meter. Voor wat de weersomstandigheden moet we rekening houden met veranderingen. De streek is nagenoeg ongerept qua landschap en cultuur. De bevolking, de Maragatos, hebben als gevolg van hun geïsoleerd bestaan, hun Keltische en Westgotische gebruiken vrijwel geheel in ere gehouden. Gestaag gaat het verder, via diverse kleine al dan niet verlaten desolate dorpjes met telkens uitzicht op de top van de berg Teleno (2188 meter). Hoogtepunt in zowel letterlijke als figuurlijke zin is Cruz de Ferro, met een hoogte van 1500 meter, een eenvoudig ijzeren kruis bovenop een boomstam. Pelgrims legden symbolisch een last van zich af door het werpen van een steen op de grote hoop aan de voet van het kruis. Tegenwoordige pelgrims houden dit gebruik in ere als een stap in een nieuwe fase van hun levensweg.
Ik (Maarten) neem daarom ook een steen mee uit Veldhoven, die ik daar zal achterlaten.
Na de passage van de Irago-pas (1510 meter) gaan we een overnachtingsplaats proberen te bemachtigen in de refugio El Acebo.
Dinsdag 04 september 2007: El Acebo - Cebreiro.
(ongeveer 73 km)
Na het gebruikelijke ochtendritueel begint de etappe van vandaag met een afdaling van rond de 40 kilometer met een paar niet noemenswaardige kleine klimmetjes richting Villafranca.
We passeren een gedenkteken ter nagedachtenis van een pelgrim die tijdens zijn pelgrimage is overleden, alsmede diverse karakteristieke Spaanse dorpen en stadjes met elk zijn eigen identiteit. Na Villafrance komen we op de hoofdroute Galacia, het begin van het laatste trajekt naar Santiago de Compostela, nog ruim 200 kilometer van "Wij en onze schaduwen".
We gaan deze deze dag afsluiten met een 30 kilometer lange klim naar Cebreiro (1300 meter), ook wel de toegang tot het Keltisch georiënteerde Galicië genoemd.
Het zal zeker een zware en inspannende dag worden. De laatste loodjes!!!
Overnachting in de plaatselijke refugio of op het weitje in de naaste omgeving waar gekampeerd mag worden.
Woensdag 05 september 2007: Cebreiro - Portomarin.
(ongeveer 70 km).
Met vandaag meegeteld nog 3 dagtochten en dan hebben we Santiago bereikt.
We beginnen vandaag weer met klimmen. De kuiten worden meteen wakker geschut al is het maar voor korte duur, want de rest van deze dagtocht is hoofdzakelijk dalen met hier en daar toch wat venijnige klimmetjes. Van 1300 meter dalenl we naar Portomarin op zo'n 300 meter hoogte.
Het dorre landschap van de hoogvlakte maakt plaats voor groene, frisse weiden en landbouwgronden alsmede donkere bossen. De weersinvloeden van de Atlantische Oceaan worden steeds meer merkbaar. Ogenschijnlijk een eenvoudig trajekt, maar schijn zal wel bedriegen. We laten ons verrassen.
Overnachting op een camping.
Donderdag 06 september 2007: Portomarin - Arzúa
(ongeveer 57 km).
Ook vandaag begint de dag met overwegend klimmen over een afstand van om en nabij 15 kilometer naar Ventas de Narón op een hoogte van ongeveer 750 meter. Leuke gedachte is dat de laatste 90 kilometers naar Compostela hoofdzakelijk dalen is. De route van vandaag biedt weer mogelijkheden extra kilometers te maken om in de dorpen die langs de route liggen kerken, kastelen, bruggen en kloosters te bezoeken. We zullen onze keuzes vandaag overlaten aan de omstandigheden. Arzúa is de laatste wat grotere plaats voor Santiago de Compostela.
Overnachting op de plaatselijke camping.
Vrijdag 07 september 2007: Arzúa - Santiago de Compostela.
(ongeveer 60 km).
DAG VAN AANKOMST IN SANTIAGO DE COMPOSTELA!!!!
Waar we, resp. Maarten de afgelopen 2 jaar en Nic de laatste 6 maanden, en wij samen vooral de laatste 6 weken naar toe hebben geleefd/gefietst gaat vandaag dus voltooid worden. Aankomst in Santiago de Compostela.
Maar we krijgen het niet voor niets. De route gaat vandaag via Prevediños, gelegen in een groen diep dal, en om daar uit te komen moeten nog twee vinnige heuveltjes beklommen worden.
Na het dorpje Arins op een kale heuvel, genaamd Monte del Gozo (=vreugdeberg), komt dan de legendarische pelgrimsstad Santiago de Compostela in zicht. Dit moment zal zeker erg bijzonder en indrukwekkend zijn.
Nog indrukwekkender zal het moment zijn, dat we het plein van de kathedraal op fietsen.
We zullen het Pension Bandeira, dat we reeds in december 2006 heb gereserveerd, moeten gaan zoeken.
Overnachting in Pension Bandeira in Santiago de Compostela.
Zaterdag 08 september 2007:
Vandaag hebben we de dag ter vrije besteding. Een bezoek aan Cabo Fisterra hoort, in het algemeen gesteld, bij de tocht naar Santiago. Daarom hebben we gepland daar vandaag naar toe te gaan/reizen.
De afstand bedraagt zo'n 90 kilometer, dus op de fiets heen en terug op één dag is geen haalbare kaart. Openbaar vervoer (trein/bus) of wellicht een autootje huren.
Het zal geen probleem zijn om de dag verder door te komen.
Overnachting in Pension Bandeira in Santiago de Compostela.
Zondag 09 september 2007:
Deze dag willen we de Heilige Mis in de Kathedraal bijwonen en we willen het befaamde en zeer grote wierooksvat zien zwaaien door de kerk. Dat moet een geweldig schouwspel/spektakel zijn.
We laten het gewoon gebeuren en op ons inwerken.
Verder willen we de dag in Santiago de Compostela doorbrengen.
Kortom na een lange tocht lekker genieten, winkelen, terrasje pikken, vorkje prikken.
Overnachting in Pension Bandeira in Santiago de Compostela.
Maandag 10 september 2007:
Ook deze dag hebben we ter vrije besteding. Vandaag moeten we wel zorgen dat we tijdig (tussen 10.00 en 12.30 uur) onze fietsen en bagage inleveren bij Transport Soetens/Tournide, Laverde Luiz nr. 5, zodat deze veilig naar Nederland gebracht kunnen worden.
Ook vandaag zullen we ons laven met een goede maaltijd en goed glas wijn of het koele, Spaanse biertje St. Miguel.
Het grote avontuur loopt op zijn einde. De ervaringen van de afgelopen weken zal niemand ons afnemen. De toekomst zal het leren wat voor invloed het zal hebben op ons verdere leven.
Overnachting in Pension Bandeira in Santiago de Compostela.
Dinsdag 11 september 2007: vliegreis Santiago via Londen naar Eindhoven.
Dag van THUISKOMEN!!!!!
Deze dag ook vroeg opstaan, zoals dat de afgelopen weken dagelijks het geval was, want we willen als het enigszins kan, genieten van het laatste Spaanse ochtendgloren, daarbij genietend van een goed ontbijt, bij voorkeur in de ochtendzon!!!
Wel weer de tijd in de gaten houden, want uiterlijk 09.35 uur moeten we op het vliegveld zijn om in te checken voor de RyanAir-vlucht naar Londen die om 11.35 uur vertrekt.
Aankomst in Londen 12.40 uur (plaatselijke tijd).
Vertrek uit Londen 17.05 uur (plaatselijke tijd) en vervolgens aankomst te Eindhoven 19.10 uur.
Uitchecken en vervolgens lekker naar huis.
"Alleen HIJ of ZIJ die naar"
"Santiago de Compostela"
"gaat of daarvan terugkomt is een"
"PELGRIM."
